Atak paniki i lęk: kołatanie serca, jak sobie pomóc i kiedy szukać wsparcia

Redakcja MapaLekarzy.pl
Atak paniki i lęk: kołatanie serca, jak sobie pomóc i kiedy szukać wsparcia – obraz główny
Nagle czujesz ucisk w klatce piersiowej, kołatanie serca i silny lęk? Dowiedz się, jak może wyglądać atak paniki, co pomaga odzyskać spokój i kiedy objawy wymagają pilnej oceny lekarskiej.

Ważne informacje zdrowotne

Artykuł ma wyłącznie informacyjny i edukacyjny charakter. Nie zastępuje badania lekarskiego, diagnozy ani leczenia. W przypadku dolegliwości zdrowotnych skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Siedzisz w samochodzie, robisz zakupy albo oglądasz telewizję, gdy nagle pojawiają się ucisk w klatce piersiowej, szybkie bicie serca i drętwienie palców. Ogarnia Cię silny strach, że masz zawał, udar albo tracisz kontrolę nad sobą. Atak paniki może być bardzo przerażający i powodować intensywne objawy fizyczne. Pierwszego epizodu nie warto jednak z góry uznawać za panikę, ponieważ podobne dolegliwości mogą mieć także przyczynę somatyczną.

Odczuwasz kołatanie serca, drżenie lub ucisk w głowie? Sprawdź informacje w naszym katalogu diagnoz albo skorzystaj z przewodnika po objawach. Przy nowych lub silnych objawach skontaktuj się z lekarzem.

Co dzieje się w organizmie podczas ataku paniki?

Atak paniki wiąże się z nagłą reakcją lękową i pobudzeniem układu nerwowego. Organizm może uruchomić reakcję „walcz albo uciekaj”, przez co przyspiesza tętno i oddech, pojawia się napięcie mięśni, pocenie, drżenie lub uczucie gorąca. Szybki oddech może wywoływać zawroty głowy, mrowienie wokół ust i w dłoniach. Objawy są rzeczywiste, nawet gdy nie wynikają z zagrożenia fizycznego.

Atak paniki a zawał serca: jak je odróżnić?

Objawy paniki mogą przypominać zawał lub inne nagłe schorzenie. Ich charakter, czas trwania, wiek czy towarzyszący lęk nie wystarczają, by samodzielnie bezpiecznie wykluczyć przyczynę kardiologiczną. Przy pierwszym epizodzie, nowym rodzaju bólu lub objawach alarmowych potrzebna może być pilna ocena medyczna.

  • Przebieg: Atak paniki często narasta szybko i z czasem ustępuje, ale długość epizodu jest różna. Ból zawałowy również może mieć zmienny przebieg, więc sam czas trwania niczego nie przesądza.
  • Rodzaj bólu: Przy panice mogą pojawić się kłucie, ucisk lub duszność; przy zawale częsty jest ucisk za mostkiem, czasem promieniujący do ręki, pleców, szyi lub żuchwy. Objawy obu stanów mogą się jednak nakładać.
  • Badania: Przy podejrzeniu zawału decyzja o EKG i badaniach krwi należy do personelu medycznego. Nie można wykluczyć zawału na podstawie samego samopoczucia ani wieku.

Pierwsza pomoc: jak złagodzić narastający lęk?

Jeśli znasz już swoje ataki i lekarz pomógł wykluczyć inne przyczyny, możesz spróbować działań, które pomagają części osób odzyskać poczucie kontroli:

  1. Zwolnij i uspokój oddech: Usiądź w bezpiecznym miejscu. Oddychaj spokojnie, nieco wolniej niż zwykle, robiąc łagodny wdech i dłuższy wydech. Nie zmuszaj się do zatrzymywania oddechu; jeśli ćwiczenie nasila zawroty głowy, wróć do naturalnego rytmu.
  2. Uziemienie zmysłami: Przenieś uwagę na otoczenie. Wymień pięć rzeczy, które widzisz, cztery, których możesz dotknąć, trzy dźwięki, które słyszysz, dwie rzeczy, które czujesz zapachem, i jedną, którą możesz posmakować.
  3. Przypomnij sobie, że objawy miną: Możesz powiedzieć sobie: „To silny lęk i spróbuję spokojnie przeczekać tę falę. Jeśli pojawi się nowy lub alarmujący objaw, poproszę o pomoc”.

Kiedy szukać specjalistycznej pomocy?

Jeżeli napady się powtarzają, zaczynasz unikać miejsc lub sytuacji z obawy przed kolejnym epizodem albo lęk utrudnia codzienne życie, porozmawiaj z lekarzem lub specjalistą zdrowia psychicznego. Pomocne może być leczenie psychoterapeutyczne, w tym terapia poznawczo-behawioralna. W razie potrzeby lekarz może zaproponować leki, np. z grupy SSRI. Rodzaj terapii dobiera się indywidualnie — nie przyjmuj leków pożyczonych od innych osób.

W ramach świadczeń NFZ do psychiatry i psychologa można zgłosić się bez skierowania, choć czas oczekiwania i dostępność porad zależą od placówki. Aktualne zasady znajdziesz na stronie pacjent.gov.pl — kto nie potrzebuje skierowania. W naszym artykule o skierowaniu do specjalisty przeczytasz więcej o pozostałych wyjątkach.

Jeśli ucisk w klatce piersiowej jest nowy lub silny, towarzyszy mu duszność, omdlenie, zimny pot albo osłabienie jednej strony ciała, dzwoń pod 112 lub 999. Psychiatrę lub psychologa wyszukasz w katalogu lekarzy, a placówkę w okolicy na mapie gabinetów.

Udostępnij: